Alleen een revolutie kan de democratie redden, tenzij…

geplaatst in: Overheidscommunicatie | 0

De roep om bestuurlijke hervormingen wordt steeds luider, maar lijkt nog altijd niet door de muren van gemeentehuizen en ministeries door te dringen. Hoe lang met het duren voor dat we met zijn allen zien dat we op een gevaarlijke helling zitten?

In mijn boek “waarom gemeenten niet naar burgers luisteren” stelt hoogleraar Monique Leyenaar: “Bestuurlijke vernieuwing vindt pas plaats als er een externe shock is”. Ik ben bang dat ze gelijk heeft. Call me crazy, maar ik heb de neiging om waarde te hechten aan de woorden van iemand die lid is van de Raad voor Openbaar bestuur en de Nationale Kiesraad. Iemand met een leerstoel aan de RU in Nijmegen en docent is aan gerenommeerde universiteiten over de hele wereld.

Wat is dat toch, dat we wel met zijn allen schande spreken over uitspattingen maar niet bereid zijn om te kijken naar de dieper liggende oorzaken?
Natuurlijk is Wilders niet het probleem. Of Trump. Of die gasten die ‘daar moet een piemel in’ staan te roepen. Het zijn allemaal signalen dat de huidige democratie op weg is naar een faillissement.

Tijdens de voorbereiding van de G1000 in Nijmegen sprak ik voor de raad. Vooral om uit te leggen wat de bedoeling was en hoe de raad haar voordeel kon doen met deze open dialoog met burgers en ondernemers. Een raadslid stelde de vraag: “Ja, maar wat nu als er uit zo’n G1000 onderwerpen komen die niet stroken met onze raadsagenda?” Pardon? U bent volksvertegenwoordiger, u wordt geacht de gemeenschap te vertegenwoordigen en u maakt zich zorgen of diezelfde gemeenschap wel hetzelfde wil als u?

Het grootst probleem is dat de hervorming van de politiek zelf zal moeten komen. Je kunt je toch niet voorstellen dat de Eerste kamer met tweederde meerderheid gaat besluiten om zichzelf op te heffen? Terwijl het hele instituut er uberhaupt alleen maar is omdat ooit de Belgische adel tevreden gesteld moest worden. Dat is toch hopeloos verouderd.

Mijn grootste angst is dat het volhouden van deze struisvogelpolitiek zal leiden tot een doorgaande groei van totaal on-democratische partijen.
De boosheid van burgers krijgt op allerlei manieren vorm, een daarvan is het geven van een stem aan populisten. “Die zeggen tenminste waar het op staat”. Jaja. We kunnen nu nog in een redelijk democratische omgeving praten over de PVV als een lastige partij. Maar wat als Wilders met overmacht de verkiezingen wint? Geen realistisch beeld? Net zomin als de Brexit realistisch was?
Marketingcampagnes en spindokters zijn vele malen belangrijker geworden dan inhoud. Laat die inhoud dan mede bepalen door burgers. Betrek de grote groepen die bereid zijn om hun steentje bij te dragen en gehoord willen worden in het proces. Veranker dat in wet- en regelgeving.
Natuurlijk is het belangrijk dat er een verantwoordelijk bestuur van een land of stad is. Maar zoek de samenwerking, luister en kijk.
Zoals elke struisvogel weet, dat is knap lastig met je kop onder het zand…..

Rob Janssen
info@spraakmaker.nl

terug naar homepage