Waarom zijn burgers zo negatief en waarom luistert de overheid niet?

geplaatst in: Overheidscommunicatie | 0

Als onafhankelijk gespreksleider mag ik steeds bewegen op het raakvlak tussen overheid en burger. En dat is een boeiend gebied. De titel van dit stukje is letterlijk opgetekend uit de mond van een ambtenaar en die van een inwoner.
Wat natuurlijk opvalt is hoe weinig begrip er over en weer is.

Gebrek aan begrip

Dat gebrek aan begrip kom ik helaas nog altijd erg veel tegen in mijn werk. Ik ken veel ambtenaren die keihard werken aan projecten. Ze komen na weken, soms maanden hard werken met schitterende plannen. En tijdens de presentatie aan burgers en andere betrokkenen blijkt dat er alleen maar kritiek en negativiteit uit de zaal komt. Soms speelt het dan ook een rol dat de ‘usual suspects’, de wijkbaronnen en andere notoire brievenschrijvers, in een vroeg stadium een stempel drukken op de meeting. Op die manier lijkt het wel eens dat iederéén tegen de plannen is, wat niet zo hoeft te zijn. Natuurlijk is dat vreselijk frustrerend. Een ambtenaar verwoordde dat laatst zo: “Een applaus hoeft niet maar een beetje waardering zou wel prettig zijn.”
De motivatie om dan toch positief in gesprek te komen en te blijven met burgers is dan vanzelfsprekend vrij laag.

Betrokken burgers

Andersom zie ik natuurlijk ook de kant van de inwoners. Over het algemeen betrokken burgers die graag een bijdrage willen leveren aan hun eigen omgeving. Mensen die schaarse vrije tijd besteden aan het meedenken en –werken aan plannen voor een mooiere buurt of stad. Zij nemen vaak niet alleen energie maar ook specifieke kennis en ervaring mee.
Bewonersavonden bezoeken zij goed voorbereid. De plannen worden zorgvuldig doorgenomen. Eventuele aanvullingen worden gemaakt. Kortom, zij nemen gemeentelijke plannen serieus en verwachten dan ook om als gesprekspartner serieus genomen te worden. Op de avond zelf worden deze mensen nogal eens geconfronteerd met een wethouder die aan de hand van een PowerPoint een uitgebreid verhaal doet. Die ook verzoekt om de vragen pas te stellen na afloop van de presentatie. Begrijpelijk dat dit door bewoners niet erg op prijs gesteld wordt. En als er een verschil van inzicht over de plannen is, komt er geen discussie, maar een verwijzing naar de gemeentesite waar bezwaar kan worden aangetekend.

Toch ongelofelijk als je het van een afstandje bekijkt? Twee hardwerkende, goedwillende partijen die ondanks alle goede bedoelingen al snel met elkaar in conflict komen. Terwijl de kansen op constructieve samenwerking voor het oprapen liggen.

Hoe doorbreken we de impasse?

Gelukkig gebeurt dat ook. Natuurlijk wel. Maar helaas is het geschetste voorbeeld nog altijd met enige regelmaat de praktijk.
Een impasse die mijns inziens door de overheid als organiserende instantie doorbroken dient te worden. Door eerder in gesprek te gaan met betrokkenen, duidelijker te communiceren wat de status van de avond is (inspraak of niet) en vooral door te beginnen met luisteren. Opvallend hoe vaak bewoners bereid zijn om constructief mee te denken zodra ze merken dat er naar hen geluisterd wordt!

Rob Janssen
Trainer Bewonersavonden